Wat te doen tegen een winterdip?

Last van een winterdip? Lees deze tips.

Vermoeid in het najaar

De dagen worden korter, de avonden langer. Gegarandeerd merk je nu al dat je ‘s ochtends moeilijker uit je bed kan komen, omdat het langer donker blijft. Het stofje melatonine (dat ons slaperig maakt) blijft langer in ons systeem en maakt dat we ons minder energiek voelen in de winter. We zijn sneller moe. Daarnaast wordt het geluksstofje serotonine in ons brein minder hard aangemaakt bij korte dagen, omdat daglicht en vooral zonlicht die aanmaak stimuleert. Daarom voelen we ons minder positief en blij in de wintermaanden. Jeetje, dat is dus dubbel pech!

Winterdepressie

De ene persoon is gevoeliger voor een winterdip dan een ander. Sommige mensen vervallen daarom zelfs in een winterdepressie. Deze mensen zijn zo somber en lusteloos dat ze belemmerd worden in hun dagelijkse taken en leven.  Normale zaken als uit je bed komen kan dan een enorme opgave zijn. In dit geval is het raadzaam een arts te raadplegen. Gelukkig blijft het voor de meeste mensen bij een winterdipje. Je bent wat minder blij, bent sneller geïrriteerd en staat minder te stuiteren dan in de zomer.

Stamppot

Veel mensen merken ook dat ze in de winter meer eten dan wanneer het buiten warm weer is. Zo’n fijne troostrijke maaltijd als een bord boerenkoolstamppot is voor veel Nederlanders meer dan welkom op een gure avond in de herfst. Hoe dit kan? Dat is heel simpel. Omdat serotonine minder makkelijk wordt aangemaakt bij het ontbreken van veel daglicht, heeft de aanmaak hiervan een andere voedingsbron nodig. En dit zijn goede, vezelrijke koolhydraten, zoals groenten, fruit, maar ook zilvervliesrijst en noten. Helaas vertalen wij deze carb cravings vaak anders en zoeken we ons heil in een extra speculaasje bij de thee.

De oplossing

Maar wat is dan de oplossing? Hoe zorgen we ervoor dat we energiek en happy de winter doorkomen, zonder tonnetje rond te raken? Met deze tips moet dat lukken:

1.      Zorg dat je meer naar buiten gaat dan anders. Vooral heel vroeg ‘s ochtends is er veel zogenaamd ‘blauw licht’ in de lucht dat ons actief en blij maakt.

2.      Zoek een werkplek bij het raam. Daglicht is dé remedie tegen een winterdip.

3.      Beweeg voldoende. Sporten zorgt ook voor de aanmaak van gelukshormonen.

4.      Eet veel goede koolhydraten. Dit is de voedingsbron voor serotonine.

5.      Blijf in contact met anderen. Praat, maak het op afstand (en 1 op 1) gezellig met elkaar. Word je gegarandeerd blij van.

Happy winter!

Tijd voor een cc-lockdown voor onbepaalde tijd.

Ge-cc’d worden staat in de top 3 van e-mail frustraties. Iedereen ergert zich er dood aan, maar iedereen doet het. Waarom doen we het dan? En hoe kunnen we dit anders aanpakken? Lees mijn nieuwste column voor WijLimburg en leer over de relatie tussen cc’en en geluk.

Het krijgen van een hele rits cc-mails staat in de top 3 van e-mail-frustraties. Maar waarom dan?

In principe is de carbon copy of copie conforme (cc) ooit uitgevonden om meerdere mensen op de hoogte te houden van bepaalde ontwikkelingen. Van de personen die in cc staan wordt daarom geen actie verwacht in een e-mail. Ze worden enkel meegenomen in lopende zaken en vorderingen. Het blijkt dat hoe hoger je op de hiërarchische ladder klimt binnen je organisatie, des te vaker je een bericht in cc krijgt. Vaak zitten juist deze mensen niet te wachten op een e-mail overload van al hun medewerkers. Zij hebben immers werk genoeg. De meeste managers willen enkel geïnformeerd worden wanneer er resultaat geboekt wordt of wanneer er nood aan de man is.

Dus: bezint eert ge begint. Bij het loslaten van de cc-regel is gedragsverandering nodig en we weten ondertussen dat dit zo gemakkelijk nog niet is. Het niet goed genoeg naleven van de coronamaatregelen in Nederland is hiervan een pijnlijk voorbeeld. Daarbij zit achter elke verstuurde e-mail een andere persoon met elk zijn of haar eigen redenen om bepaalde mensen in een e-mail-bericht mee te nemen. Vaak cc’en is gedrag dat voorkomt uit onzekerheid. Mensen willen bevestiging hebben van ingekopieerde ontvangers, of erger nog: ze willen zich indekken. Dat dit geen goede reden is staat buiten kijf, maar vaak zijn de verzenders zich hier niet van bewust.

Hoe lossen we dit op? Schrap de cc. Mensen irriteren zich er mateloos aan. Dus waarom volhouden?
Bedenk elke keer wanneer je een e-mail verstuurt goed tot wie je je richt en vooral: waarom je je tot deze persoon richt. Is de e-mail relevant voor een of meerdere afzenders? Zet deze dan allemaal in de ‘Aan’-regel. Wanneer je naam in de ‘Aan’-regel van een e-mail staat weet je dat er echt iets van je verwacht wordt. Is de e-mail minder relevant voor een ander? Val hem of haar dan niet ongevraagd lastig in een cc-regel. Bewaar het communiceren met deze persoon bijvoorbeeld tot wanneer een beslissing genomen moet worden. Mocht het nodig zijn dat deze persoon meer achtergrondinformatie wenst, kun je alsnog besluiten de e-mail-conversatie tot dat moment toe door te sturen.

Wordt je nadrukkelijk gevraagd mensen te cc-en? Dat is een ander verhaal. Informeer mensen die daarom vragen, dit is namelijk cruciaal voor het goed functioneren van een onderneming. Maar weet dat je met ongevraagde communicatie precies het tegenovergestelde bereikt. Vergeet die cc! Wordt iedereen blij van.

Waarom ergeren veel mensen zich aan hun schoonmoeder?

Oerinstinct

Er is geen sterker gevoel dan het oergevoel van moeder zijn. Zodra een kind geboren wordt, wordt moederlief overspoeld door enorm veel gelukshormonen en een enorme drang om het kind te verzorgen en te beschermen. Dit gevoel kan af en toe doorslaan, zo heb je veel moeders die overbezorgd zijn en zich overal mee willen bemoeien. Tot aan de selectie van hun kroost voor het hockeyteam aan toe. Natuurlijk weten deze moeders heel goed dat ze ook moeten loslaten en dat hun kind het beste leren door vallen en opstaan, maar de drang tot bescherming is zo groot dat moeders hier soms domweg geen weerstand tegen kunnen bieden.

Het moedergevoel gaat nooit meer over

Je zou denken dat dit moederinstinct minder wordt met de jaren, maar niets blijkt minder waar. Grote kinderen brengen andere (en soms vaak grotere) problemen met zich mee en moeders blijven de neiging hebben dit allemaal weg te nemen en op te lossen. Helaas voor hen komen puberende kinderen in verzet: ze willen niet langer dat hun moeders zich bemoeien met hun leven en keuzes. Dat kunnen ze heus zelf wel. Omdat pubers zich veilig voelen bij hun moeder, durven ze ook tegengas te geven: te zeggen wat zij vinden van het gedrag van hun moeder en ze durven tevens goed hun grenzen aan te geven. Ook al gaat dit soms gepaard met het nodige gemopper en stemverheffingen.

Schoonmoeder

Er komt een moment dat je te maken krijgt met een heuse schoonmoeder. Af en toe heb je een enorme klik met deze nieuwe mama en behandel je haar als je beste vriendin. Maar helaas is dit vaak niet het geval. Want wat blijkt? Deze schoonmoeders zijn óók moeder, de moeder van je partner om precies te zijn. En deze schoonmoeder heeft, net als andere moeders, de neiging om af en toe haar invloed te doen gelden. Graag bemoeit ze zich met het leven van jouw partner en soms is het gemakkelijker dit via de (nieuwe) schoondochter te doen. ‘Want die luistert veel beter’. Die schoondochter ben jij. En hoe gemakkelijk je tegengas hebt durven geven bij je eigen moeder, bij je schoonmoeder liggen de kaarten toch anders. Vaak wil je vooral graag aardig gevonden worden door schoonmama en verlang je naar haar goedkeuring als partner van haar zoon of dochter.

Dilemma

Dat stelt jou vaak voor een duivels dilemma. Geef je je grenzen aan bij je schoonmoeder zoals je dat bij je eigen moeder zou doen? Zodat je het gevoel van zelfstandigheid terugkrijgt en daardoor gelukkiger wordt? Of kies je ervoor om te pleasen en maak je vaak keuzes die je schoonmoeder prettig vindt, maar jijzelf stukken minder fijn? Je snapt dat de eerste keuze de beste is. Want ja, je wilt graag de lieve vrede bewaren en nee, er is niets vervelender dan mot met je familie. Maar daarentegen is je schoonfamilie óók familie en familie is de plek bij uitstek waarbij je jezelf zou moeten kunnen zijn. Waarbij je je veilig en vertrouwd genoeg voelt om je eigen wensen kenbaar te maken. Al stroken die soms tegen de haren van schoonmama in.  Probeer het maar eens. Zeg eens wat vaker ‘nee’ tegen je schoonmoeder. Dat is heel even eng en misschien minder leuk, maar je zult zien dat er zich geen ramp voltrekt. Moederliefde  overleeft vrijwel altijd deze botsingen. En bovendien word jij er stukken blijer van.

De koning is een psycholoog.

De koning is een psycholoog. Say what?

Een formaliteit is het, de troonrede. Al sinds jaar en dag lekt een groot deel van de kabinetsplannen uit, lang voordat de koning ze kan uitspreken. Toch hangen -elk jaar weer- miljoenen kijkers aan Lex’ lippen om te horen wat hij te zeggen heeft, maar vooral ook hoe hij deze boodschap overbrengt. Hoe kan dit?

Het overbrengen van een boodschap die vrijwel elke burger accepteert en begrijpt, is erg lastig. Het overbrengen van goed nieuws zoals extra steunpakketten voor bedrijven ligt ons mensen beter dan het brengen van minder goed nieuws zoals de constatering dat het Corona-virus ons nog steeds in zijn greep houdt. Achter de schermen wordt de boodschap door zeer taalkundige speechschrijvers zo neutraal mogelijk op schrift gesteld. Maar het is uiteindelijk de koning die deze boodschap overbrengen moet.

In deze lijkt de koning net een psycholoog. Een psycholoog probeert degene tegenover hem of haar immers iets duidelijk te maken. Soms subtiel, soms meer dringend. Daarnaast, en hier wordt het moeilijk, probeert een psycholoog dikwijls de urgentie van bepaalde gedragsverandering te benadrukken en wel op zo’n manier dat de toehoorder zich ertoe zal zetten om dit ook daadwerkelijk door te voeren. De koning past al dit bovenstaande toe bij het uitspreken van zijn troonrede: hij informeert, benadrukt, overtuigt en mobiliseert.

Iedereen is af en toe een psycholoog. Denk aan premier Rutte die ons sinds half maart keer op keer probeert te mobiliseren om op anderhalve meter afstand te blijven. En wat denk je van de autoverkoper, die ons probeert te overtuigen van de vele voordelen die het rijden in een nieuwe snelle bolide ons biedt? Moeders die haar kinderen aanspoort spruitjes te eten? Of jijzelf in je rol als ondernemer die je collega’s aanspoort hun werk in te leveren voor de deadline?

De vraag is of al deze huis-tuin-en-keuken-psychologen hun doel bereiken? Vaak wordt 1 belangrijke kwaliteit van goede psychologen vergeten: de kracht van het luisteren. Je kunt iemand pas informeren en overtuigen, nadat je geïnventariseerd hebt wat degene tegenover je nodig heeft en hoe deze geholpen kan worden.

In de politiek, maar ook de rechtspraak en de journalistiek wordt het principe van hoor en wederhoor toegepast. Helaas niet altijd met succes. Vaak ontstaat alsnog miscommunicatie en wrijving. Het blijkt dus ingewikkelder dan gedacht, psycholoogje spelen. Toch proberen we het met zijn allen elke dag weer, vooral op onze werkplek. Het geeft ons namelijk een gevoel van ertoe doen: van betekenis zijn. Maar pas dus op. Soms is het nodig een aantal dagen stil te staan bij de boodschap die je overbrengen wilt. Zoals dit ook bij de troonrede gebeurt. Het gaat immers niet om de inhoud, maar de manier waarop deze inhoud gebracht wordt. En dat deed Wil Lex bijzonder goed. Zoals een psycholoog, euh.. koning betaamt.